Kısa Özet
Ocak 2026, metalurji ve malzeme mühendisliği açısından karbon düzenlemeleri, yeşil çelik, ileri üretim teknolojileri ve fonksiyonel mühendislik malzemeleri başlıklarının öne çıktığı bir dönem oldu. Avrupa Birliği’nin CBAM kesin rejimi 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girerken, Türkiye ham çelik üretiminde yıllık bazda artış gösterdi. Aynı dönemde eklemeli imalat, korozyon dayanımı, biyobozunur Mg alaşımları, katı hâl bataryaları ve çelikte karbon difüzyonu gibi akademik alanlarda dikkat çekici çalışmalar yayımlandı.
Bu Ayın Öne Çıkan Gelişmeleri
CBAM kesin dönemi başladı. Avrupa Komisyonu, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın 1 Ocak 2026 itibarıyla kesin döneme geçtiğini duyurdu. Bu gelişme özellikle demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik gibi karbon yoğun sektörleri doğrudan ilgilendiriyor.
Türkiye ham çelik üretiminde artış gösterdi. TÇÜD verilerine göre Türkiye’nin Ocak 2026 ham çelik üretimi, geçen yılın aynı ayına göre %5,8 artarak yaklaşık 3,4 milyon tona yükseldi. Buna karşılık dünya ham çelik üretimi Ocak 2026’da %6,5 düşüşle 147,3 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.
Yeşil çelik dönüşümünde 2026 kritik yıl olarak görülüyor. IEEFA değerlendirmesine göre 2026, fosil yakıtlardan uzaklaşan çelik üretim teknolojileri için yeniden ivme kazanılabilecek bir yıl olabilir; hidrojen bazlı DRI ve EAF yatırımları bu dönüşümün merkezinde yer alıyor.
Eklemeli imalatta proses izleme ve yapay zekâ öne çıktı. Additive Manufacturing dergisinin 25 Ocak 2026 sayısında metalik lazer toz yatağı füzyonunda akustik emisyonla porozite izleme, fizik tabanlı sinir ağlarıyla ısıl modelleme ve WAAM ile NiMoCr kaplamalı çeliklerde ergimiş tuz korozyonu gibi çalışmalar yer aldı.
Metalurji ve Malzeme Teknolojilerinde Yeni Gelişmeler
Biyobozunur magnezyum alaşımları: Scientific Reports’ta yayımlanan bir çalışmada Mg-30Zn-5Ca-3Mn alaşımlarının toz metalurjisi parametreleri incelendi. Çalışma, öğütme ve sinterleme koşullarının mikroyapı, çekme dayanımı, mikrosertlik ve biyokorozyon davranışı üzerinde belirgin etkili olduğunu gösteriyor. Bu konu, geçici ortopedik implantlar ve biyouyumlu mühendislik malzemeleri açısından önem taşıyor.
Katı hâl bataryaları için gümüş esaslı koruyucu katman: Stanford araştırmacıları, LLZO katı elektrolit yüzeyinde çok ince gümüş tabakasının çatlak direncini artırabildiğini ve lityum metal bataryaların güvenliği ile çevrim ömrü açısından umut vadettiğini bildirdi. Çalışma hâlen laboratuvar ölçeğinde olup ticari hücrelerde uzun çevrim doğrulaması gerektiriyor.
Mikro/nano ölçekli süperelastik malzemeler: NPG Asia Materials’ta yayımlanan derleme, metaller, seramikler, yüksek entropili alaşımlar, amorf alaşımlar ve şekil hafızalı alaşımlarda mikro/nano yapılandırmanın geri kazanılabilir elastik deformasyonu artırma potansiyelini ele aldı.
Çelikte karbon difüzyonu ve manyetik alan etkisi: Illinois Üniversitesi kaynaklı çalışmada, dış manyetik alanların BCC demirde karbon difüzyonunu nasıl yavaşlattığı hesaplamalı olarak açıklandı. Bu bulgu, çelikte ısıl işlem, mikroyapı kontrolü ve difüzyon temelli proseslerin anlaşılması açısından önemlidir.
Üretim ve Sanayi Gündemi
Türkiye çelik sektörü: Ocak 2026’da üretim artışı olumlu görünse de TÇÜD verileri ihracatta miktar ve değer bazında düşüşe işaret ediyor. AB pazarına yönelik ihracattaki gerileme, CBAM ve karbon maliyetlerinin sektör rekabetçiliği açısından daha yakından izlenmesi gerektiğini gösteriyor.
Küresel çelik üretimi: Worldsteel verilerine göre Ocak 2026’da Çin’in ham çelik üretimi düşerken Hindistan, ABD, Türkiye, Almanya ve İran gibi ülkelerde artış görüldü. Bu tablo, küresel çelik üretim ağırlığının bölgesel olarak yeniden dengelenmeye devam ettiğini gösteriyor.
Eklemeli imalat ve ileri proses kontrolü: Ocak 2026 yayınlarında metal eklemeli imalatta porozite izleme, ısıl alan modelleme ve korozyon davranışı birlikte ele alındı. Bu eğilim, üretim teknolojilerinin yalnızca parça üretimine değil; anlık kalite kontrol, dijital ikiz ve proses güvenilirliği odaklı geliştiğini gösteriyor.
Döküm ve kompozit üretim eğilimi: Ocak 2026’da yayımlanan sürdürülebilir alüminyum matrisli kompozit çalışmaları, endüstriyel atıkların takviye fazı olarak değerlendirilmesi ve karıştırmalı döküm gibi yöntemlerin hafif, yüksek dayanımlı malzemeler için hâlâ güncel araştırma alanı olduğunu gösteriyor.
Sürdürülebilirlik ve Yeşil Metalurji
Ocak 2026’da yeşil metalurji gündeminin ana başlığı CBAM ve düşük karbonlu üretim oldu. AB’nin kesin CBAM dönemine geçmesi, üreticiler için yalnızca çevresel bir konu değil; aynı zamanda ihracat, karbon ayak izi doğrulaması, ürün bazlı emisyon raporlama ve proses modernizasyonu meselesi hâline geldi.
Yeşil çelik tarafında hidrojen bazlı doğrudan indirgeme, elektrik ark ocakları, hurda kullanımının artırılması ve düşük karbonlu hammadde stratejileri öne çıkıyor. IEEFA’nın Ocak 2026 değerlendirmesi, 2026’da hidrojen bazlı DRI projelerinin ve CBAM kaynaklı regülasyon baskısının dönüşümü hızlandırabileceğini belirtiyor.
Korozyon alanında ise daha dayanıklı atmosferik korozyon çelikleri, pasif film davranışı, mikrobiyal korozyon ve çevreci inhibitör yaklaşımları akademik literatürde görünürlüğünü artırıyor. Ocak 2026’da npj Materials Degradation kapsamında hava koşullarına dayanıklı çelikler, mikrobiyal korozyon ve yeşil/nano bazlı korozyon kontrol stratejileri üzerine çalışmalar yayımlandı.
Akademik Araştırma ve Yayın Gündemi
Ocak 2026 akademik yayınlarında üç ana yönelim öne çıktı:
1. Malzeme tasarımında proses-mikroyapı-performans ilişkisi: Mg alaşımlarında toz metalurjisi parametreleri, biyokorozyon ve mekanik dayanım birlikte incelendi. Bu yaklaşım, implant ve biyomalzeme geliştirme çalışmalarında proses optimizasyonunun önemini artırıyor.
2. Eklemeli imalatta akıllı izleme ve modelleme: Lazer toz yatağı füzyonu, fizik tabanlı sinir ağları ve WAAM kaplama çalışmaları, üretimde yapay zekâ destekli kalite kontrolün daha fazla önem kazandığını gösteriyor.
3. Korozyon ve servis ömrü odaklı malzeme geliştirme: Q450AWR5 ve Q450NQR1 atmosferik korozyon çelikleri üzerine yapılan çalışma, gerçek servis verileri ile laboratuvar hızlandırılmış korozyon testlerinin birlikte değerlendirilmesinin mühendislik tasarımı açısından değerli olduğunu ortaya koyuyor.
Kaynakça
Ocak 2026 Kaynakça
1 - Avrupa Komisyonu – CBAM bilgilendirme sayfası. Kaynağa Git
2 - Avrupa Komisyonu – CBAM’ın 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmesi. Kaynağa Git
3 - Türkiye Çelik Üreticileri Derneği – Ocak 2026 basın bülteni. Kaynağa Git
4 - World Steel Association – Ocak 2026 ham çelik üretimi. Kaynağa Git
5 - IEEFA – 2026’da çelik teknolojisi dönüşümü. Kaynağa Git
6 - ScienceDirect – Additive Manufacturing, Volume 116, 25 January 2026. Kaynağa Git
7 - Scientific Reports / Nature – Mg alaşımlarında toz metalurjisi ve biyokorozyon çalışması. Kaynağa Git
8 - Stanford Report – Katı hâl lityum metal bataryalarda koruyucu tabaka çalışması. Kaynağa Git
9 - University of Illinois / Physical Review Letters – Demirde karbon difüzyonunun manyetik alanla baskılanması. Kaynağa Git
10 - NPG Asia Materials – Mikro/nano yapılı malzemelerde süperelastisite. Kaynağa Git